Vị trí và độ cao: hình dung trước khi đi

Núi Sam thuộc thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Theo Địa chí An Giang được Báo An Giang dẫn lại, núi cao 237 m và có chu vi khoảng 5 km. Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, điểm đến quen thuộc nhất, cách trung tâm thành phố 5 km. Châu Đốc nằm bên bờ sông Hậu, cách TP HCM khoảng 210 km, cách Cần Thơ khoảng 110 km và cách Long Xuyên khoảng 50 km. Vì khu vực miền Tây ít cao tốc, các phương tiện thường chỉ duy trì tốc độ khoảng 40 đến 50 km một giờ, nên người đi từ TP HCM thường tính chuyến đi kéo dài ít nhất 5 đến 6 tiếng. Khách hành hương có thể kết hợp thêm rừng tràm Trà Sư cách thành phố 30 km, vì gần như mọi du khách tới đây đều ghé do tiện đi lại.

Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam nhìn chéo góc từ sân trước

Bốn di tích quốc gia trên một ngọn núi

Quần thể núi Sam có bốn di tích được xếp hạng cấp quốc gia: Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, chùa Tây An, lăng Thoại Ngọc Hầu và chùa Hang. Mỗi di tích mang một sắc thái riêng. Miếu Bà là trung tâm của lễ hội Vía Bà Chúa Xứ, được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào tháng 12 năm 2024. Các nghi lễ chính của lễ hội gồm lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ Núi Sam gắn với lễ hội đường phố, lễ tắm Bà, lễ thỉnh sắc thần, lễ túc yết và xây chầu, lễ chánh tế và lễ hồi sắc. Lễ hội được tổ chức hằng năm từ ngày 22 đến ngày 27 tháng 4 âm lịch, thu hút hàng triệu lượt khách hành hương. Người đi lần đầu muốn thong thả nên né hai mùa đông khách, chấp nhận đổi cái náo nhiệt lấy chỗ đứng rộng.

Chính điện Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam nhìn từ sân gạch phía trước

Lên đỉnh núi: xe máy, ôtô hay cáp treo

Đường lên đỉnh núi Sam đã trải nhựa, dài hơn 2 km, ôtô và xe máy đi thuận tiện; từ chân núi chỉ mất khoảng 20 phút lái xe là tới nơi cao nhất. Nhưng người thích thử thách có thể chọn đường mòn đi bộ, vì có những đoạn dốc ngược, nên 500 m cuối trước khi tới đỉnh là thử thách thật sự vớii người đi bộ. Từ năm 2021, hệ thống cáp treo núi Sam vớii tổng chiều dài 900 m và 37 cabin, mỗi cabin chứa 8 khách, giúp khách tiết kiệm sức. Theo các cẩm nang du lịch, khu du lịch cáp treo núi Sam phục vụ 24/24, miễn phí xe điện, miễn vé cho trẻ em dưới 1,2 m và người cao tuổi trên 70 tuổi, nên xác nhận lại sát ngày đi. Khuôn viên rộng 10 ha nằm đối diện Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, thuận tiện cho việc kết hợp tham quan.

Tủ trưng bày áo mão dâng Bà trong khuôn viên Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam

Điểm nhấn đang hình thành

Tại khu du lịch núi Sam đang thi công tượng Phật Thích Ca ngồi thiền cao 81 m tạc vào núi. Đây là một công trình lớn, hứa hẹn trở thành điểm nhấn mới cho quần thể. Ở vị trí cao nhất của núi Sam là bệ đá sa thạch, nơi Bà ngự trước khi được dân làng Vĩnh Tế thỉnh xuống núi cách đây khoảng 200 năm. Khách đi lần đầu nên dành thời gian lên tới đó để hình dung câu chuyện cũ. Theo các cẩm nang du lịch, khu du lịch quốc gia núi Sam đặt mục tiêu đón 6 triệu lượt khách trong năm 2025, nên xác nhận lại sát ngày đi.

Một chỗ nghỉ chân giữa lòng khu di tích

MerPerle Nui Sam Resort nằm tại Khu du lịch Bến Đá Núi Sam, phù hợp cho khách muốn nghỉ lại qua đêm để khám phá các điểm quanh núi mà không phải di chuyển xa. Tuy nhiên, nếu chỉ đi trong ngày, khách có thể tự sắp xếp lịch trình linh hoạt vớii các phương tiện công cộng hoặc xe riêng.